Τι είναι το PSA

Το PSA αίματος (Prostate Specific Antigen) ανακαλύφθηκε στο τέλος της δεκαετίας του ’80 στο σπερματικό υγρό και έλαβε τη σημερινή του ονομασία στα μέσα της επόμενης δεκαετίας. Έχει καθιερωθεί ως ο βασικός κλινικός βιοχημικός δείκτης ανίχνευσης του καρκίνου του προστάτη.

Χαρακτηριστικά του PSA

Το PSA είναι μια γλυκοπρωτεΐνη με μοριακό βάρος 28-35k Dalton, παράγεται εξολοκλήρου από τον προστάτη και βοηθά στη ρευστοποίηση του σπέρματος.

Το PSA και η διαγνωστική του σημασία

Το PSA είναι ειδικός προστατικός και όχι ειδικός καρκινικός δείκτης. Γίνεται ειδικός καρκινικός δείκτης μόνον μετά από διάγνωση καρκίνου του προστάτη.

Θα πρέπει να αναφέρουμε ότι ουσιαστικά δεν υπάρχουν φυσιολογικές τιμές του PSA , με την έννοια ότι ο ασθενής να είναι εξασφαλισμένος για τη μη ύπαρξη κακοήθειας.

Παράγοντες που επηρεάζουν το PSA αίματος

Το PSA αυξάνεται σε διάφορες «φυσιολογικές» και παθολογικές καταστάσεις, όπως:

• Ηλικία
• Μέγεθος προστάτη
• Προστατίτιδα
• Επίσχεση ούρων – καθετηριασμός ουροδόχου κύστης
• Καλοήθης υπερπλασία προστάτη
• Δακτυλική εξέταση
• Εκσπερμάτιση
• Καρκίνος του προστάτη

Μοριακοί τύποι του PSA αίματος και η σημασία τους

Πολλοί μοριακοί τύποι του έχουν μελετηθεί με σκοπό να αυξήσουν την ευαισθησία και την ειδικότητά του, με ευρύτερα χρησιμοποιούμενο το ελεύθερο PSA, καθώς και τη μεταβολή του PSA στο χρόνο.

Πότε πρέπει να ξεκινά η μέτρηση του PSA αίματος

Η μέτρηση του PSA πρέπει να αρχίζει στην ηλικία των 50 ετών, εκτός αν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του προστάτη, οπότε συνιστάται ο έλεγχος του PSA να ξεκινά στα 40 έτη.

Πιο πρόσφατες μελέτες συστήνουν την έναρξη της μέτρησης του PSA στην ηλικία των 40-45 ετών και, ανάλογα με τις τιμές του, συστήνεται συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα παρακολούθησης.

Σημαντική επισήμανση

Ο ασθενής που αναζητά ερμηνεία της τιμής του PSA αίματος πρέπει να απευθύνεται αποκλειστικά και μόνο στον ουρολόγο.

Παράγοντες που συνεπικουρούν στην αξιόπιστη ερμηνεία του PSA αίματος

Η αξιόπιστη ερμηνεία της τιμής του PSA από τον ουρολόγο συνεπικουρείται από τα παρακάτω:

• Λήψη ιστορικού του ασθενούς (έλεγχος προηγούμενων τιμών PSA ).
• Υπερηχογράφημα κύστεως και προστάτη, καθώς και εκτίμηση υπολείμματος ούρων.
• Γενική ούρων, καλλιέργεια ούρων και αντιβιόγραμμα.
• Δακτυλική εξέταση.

Επόμενα βήματα σε ύποπτες τιμές

Όταν ο ουρολόγος κρίνει, βάσει των παραπάνω, ότι η τιμή του PSA είναι ύποπτη, οφείλει αβίαστα να προτείνει τη διορθική βιοψία του προστάτη.